Witold Gombrowicz & Cz. M. Patroni Roku 2024
Witold Gombrowicz
(1904–1969)
jeden z najwybitniejszych polskich pisarzy XX w
W uchwale o ustanowieniu roku 2024 Rokiem Witolda Gombrowicza senatorowie podkreślają, że przypadająca w 2024 r. 120. rocznica urodzin pisarza stanowi doskonałą okazję do wzmocnienia potrzeby obecności jego dzieł i myśli w zbiorowej świadomości Polaków. „Pomagają one nie tylko zrozumieć skomplikowaną rzeczywistość, ale również umożliwiają rzetelną jej ocenę i uniknięcie schematycznych, skonwencjonalizowanych sądów, które w praktyce okazują się destrukcyjne dla wszelkich przejawów indywidualizmu” – stwierdzają w uchwale. Senatorowie wskazują też, że autor „Ferdydurke” należy dziś nie tylko do najważniejszych twórców rodzimej literatury, ale jest również jednym z czołowych inspiratorów współczesnej europejskiej myśli filozoficznej, społecznej i artystycznej. Jego dorobek od dziesięcioleci stanowi wizytówkę nowoczesnej polskiej kultury, jej uniwersalnego wymiaru i awangardowego potencjału. W ocenie senatorów przykład Gombrowicza pokazuje też, jak ważne dla rozwoju cywilizacji pozostają indywidualności – ludzie świadomi swych szans i możliwości, nieustannie kształtujący własną tożsamość na fundamencie erudycji
i twórczego zapału. „Są to bowiem te przymioty, które winny charakteryzować nowoczesne społeczeństwo dbające, by jednostka nie stała się komponentem bezwolnego tłumu, lecz zachowała i rozwijała swą pasję poznawczą oraz kreacyjne podejście do wszelkiej aktywności” – zaznaczają senatorowie. „Chcąc kształtować pokolenie ludzi prawdziwie wolnych, należy wskazać im pełną skalę zagrożeń, by w praktyce nie pomylili wolności z jej wygodną iluzją. Dlatego tak bardzo potrzeba nam dziś przenikliwości i bezkompromisowego spojrzenia na rzeczywistość, którego konsekwentnie uczył nas Gombrowicz” – podkreślają senatorowie.
Krótka historia jednego zdjęcia
Wiosna 1967, Vence, Francja, pierwsze spotkanie dwóch tytanów polskiej literatury – Witolda Gombrowicza i Czesława Miłosza. Mimo, że dzieli ich tylko siedem lat, ich perspektywy są zupełnie inne. Przed powracającym do Europy, coraz słabszym Gombrowiczem już tylko dwa lata życia, w trakcie których otrze się o Literacką Nagrodę Nobla (przegra jednym głosem w 1968 roku). Miłosz, który od kilku lat mieszka
i wykłada za oceanem, doczeka się najważniejszego pisarskiego lauru i zdąży jeszcze wrócić do niepodległej ojczyzny. Ich spotkanie to niekończący się ciąg intelektualnych pojedynków i prowokacji, zwłaszcza ze strony autora
„Trans-Atlantyku”, który próbuje obciąć krzaczaste brwi „Litwina, ale Polaka”. Mimo nieuniknionej rywalizacji, a może dzięki niej, między pisarzami powstanie specyficzna, ale bardzo silna więź. W ostatnim dniu wizyty Miłosz pochyli się nad cierpiącym w łóżku Gombrowiczem i na pożegnanie pocałuje go w czoło.
Po jego śmierci napisze: „Jego głos nadawał powagę tej głupiej działalności, jaką jest pisanie po polsku”.
Zdjęcie: Oswaldo Malura.
Linki:
https://youtu.be/admdZNzEP04?si=FlzTPo9AjQPeCDAV
Gombrowicz – życie i twórczość
https://youtu.be/Gc3FtjnbSZQ?si=UeROqpwkpL8j91bF
Witold Gombrowicz | W powiększeniu
https://youtu.be/_MB0oY2tT1s?si=BQ_2lQHPXagQR3RF
Witold Gombrowicz wg Klementyny Suchanow
https://www.granice.pl/publicystyka/witold-gombrowicz-biografia-sylwetka-zycie-i-tworczosc/2092/1
Witold Gombrowicz. Przeciw schematom
https://culture.pl/pl/tworca/witold-gombrowicz
https://www.polskieradio.pl/415
http://pik.kielce.pl/ludzie-kultury/literatura/228-gombrowicz-witold.html
https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kultura/1535635,1,sekretne-dzienniki-gombrowicza.read
Słów kilka o Gombrowiczu | tańczący motyl (wokolciebie.blogspot.com)
Witold Gombrowicz & Czesław Miłosz
https://www.polskieradio.pl/8/3664/artykul/1480104,milosz-i-gombrowicz-ile-gry-w-tej-przyjazni